Liên kết website
 Lượt truy cập
Thống kê: 292.073
Online: 10

Lang Chánh là huyện vùng cao, biên giới của tỉnh Thanh Hóa, đây là miền đấtcó quá trình giao thoa, tiếp biến và hội nhập văn hóa lâu đời giữa các tộc ngườiThái - Mường-Kinhtạo nên nét văn hóavới những sắc thái riêng. Đất và người Lang Chánh vô cùng tự hàovì đã có những đóng góp quan trọng trong cuộc khởi nghĩaLam Sơn kháng chiến chống quân Minh (thế kỷ XV). Nhiềusự tích, truyền thuyết dân gian về cuộc khởi nghĩa vẫn còn đượclưu giữ, trao truyền qua các thế hệ; nhiều địa danh do chủ tướng Lê Lợi đặt tên trên địa bàn huyện vẫn còn vẹn nguyên. Đặc biệt, 3 cụm di tích- danh thắng có liên quan tới anh hùng dân tộc Lê Lợi và nghĩa quân Lam Sơnđã được xếp hạng cấp tỉnh, gồm: di tích lịch sử văn hóa Chùa Mèo (thị trấn Lang Chánh), di tích danh lam thắng cảnh thác Ma Hao (xã Trí Nang), thác Hón Lối (xã Giao Thiện); có 01 di tích đang đề nghị cấp tỉnh công nhận: di tích lịch sử văn hóa Đền thờ Đài lương Quận công Lê Phúc Hoạch (xã Đồng Lương). Ngoài ra, ở từng làng bản trong huyện còn lưu giữ nhiều phong tục tập quán, các trò chơi, trò diễn dân gian và nét sinh hoạt văn hóa cộng đồng đặc sắc của đồng bào các dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện. Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc huyện Lang Chánh luôn ý thức đầy đủ, sâu sắc: những di sản lịch sử- văn hóa là vô giá và góp phần quan trọng đối với giáo dục truyền thống, trở thành nguồn lực góp phần phát triển kinh tế- xã hội của địa phương.

Trong những năm qua, thực hiện Kết luận số 82-KL/TU, ngày 30/5/2017 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về "Tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng đối với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn 2017 - 2025", tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 33-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) về "Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước", Ban Thường vụ Huyện ủy Lang Chánh đã xây dựng các chương trình, kế hoạch thực hiện nhiệm vụ trọng tâm thuộc lĩnh vực văn hóa, trong đó tập trung chỉ đạocông tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, nhất là bản sắc văn hóa người dân tộc Thái - Mường trên địa bàn huyện, như: nét đẹp trong phong tục, tập quán, nếp ăn ở, sinh hoạt, tiếng nói, chữ viết, trang phục, ẩm thực, trò chơi, trò diễn, dân ca, dân vũ... Nhiều hoạt động văn hóa được tổ chức đa dạng về hình thức, như: tổ chức lễ hội Chùa Mèo, lễ hội Chá Mùn (dân tộc Thái) thường xuyên hàng năm; thành lập các đội văn nghệ quần chúng tại các thôn bản, tổ chức các hội thi hát khắp Thái, xường Mường, dân vũ, trình diễn sắc phục dân tộc tại các xã, thị trấn, các trường học; hoàn thiện hồ sơ đề xuất công nhận cho  01 nghệ nhân sản xuất và biểu diễn nhạc cụ truyền thống; lưu giữ các nét đẹp văn hóa đang bị mai một như múa cây bông, khua luống, tó lẹ, tục làm vía cầu sức khỏe, mừng cơm mới...; triển khai các dự án phát triển nghề truyền thống nhưdệt thổ cẩm, đan lát...

Xác định ý nghĩa và tầm quan trọng giá trị truyền thống lịch sử văn hóa đối với sự phát triển của địa phương, huyện đã phối hợp Hội khoa học lịch sử Thanh Hóa tổ chức Hội thảo khoa học "Lang Chánh với cuộc khởi nghĩa Lam Sơn và việc bảo tồn các giá trị lịch sử văn hóa", qua đó làm rõ và khẳng định vai trò, sự đóng góp to lớn của đất và người Lang Chánh trong cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược (1418 - 1427). Từ đó tạo tiền đề để huyện đẩy mạnh công tác giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp tình yêu quê hương, niềm tự hào truyền thống lịch sử dân tộc; tập trung mọi nguồn lực làm tốt công tác trùng tu, tôn tạo các di tích lịch sử, văn hóa, bước đầu phát triển kinh tế du lịch của địa phương. Đặc biệt, nhân dịp kỷ niệm 40 năm tái lập huyện Lang Chánh (30/8/1982 - 30/8/2022), công trình Nhà truyền thống nơi thành lập chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên - tiền thân của Đảng bộ huyện Lang Chánh đã được khánh thành, góp phần quan trọng giáo dục truyền thống văn hóa, lịch sử địa phương cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.

Để phát huy tiềm năng thế mạnh về điều kiện tự nhiên và di sản văn hóa lịch sử trở thành nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội, Ban chấp hành Đảng bộ huyện đã thống nhất ban hành Nghị quyết số 06 - NQ/HU, ngày 06/5/2021 về "Phát triển du lịch gắn với bảo tồn, phát huy các giá trị bản sắc văn hóa dân tộc trên địa bàn huyện Lang Chánh giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030". Với mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần giải quyết việc làm, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân. Qua một năm thực hiện, huyện đã tăng cường công tác quảng bá, giới thiệu những hình ảnh đẹp về cảnh trí thiên nhiên, lịch sử vùng đất, bản sắc văn hóa, vẻ đẹp con người Lang Chánh đến với đông đảo bạn bè, du khách gần xa; tích cực xúc tiến đầu tư, huy động các nguồn lực, có cơ chế, chính sách phù hợp phát triển các loại hình du lịchdu lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa tâm linh theo hướng chuyên nghiệp. Trong những năm qua, tuyến du lịch cộng đồng bản Năng Cát - thác Ma Hao cùng với điểm du lịch tâm linh Chùa Mèo (đỉnh Miêu Thiền tự) nằm trong tuyến du lịch số 5 của tỉnh đã được khai thác hiệu quả, hằng năm đạt từ 8.000 - 10.000 lượt khách thăm quan. Đồng thời, khuyến khích, các hộ kinh doanh lưu trú thông qua việc tập huấn, hỗ trợ kiến thức du lịch cộng đồng, hỗ trợ kinh phí xây dựng các công trình phụ trợ; tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, khuyến khích sản xuất các sản phẩm du lịch mang đậm bản sắc dân tộc và đặc trưng của địa phương, như: khăn, túi, váy thổ cẩm, đồ lưu niệm mây tre đan, kẹo nhãn, mật ong, măng khô, cá tầm, cá hồi... qua đó từng bước giúp người dân địa phương có nguồn thu nhập ổn định từ du lịch, phát triển kinh tế - xã hội địa phương, hướng đến phát triển du lịch theo hướng bền vững.

Với quần thể núi Chí Linh hùng vĩ, là nơi năm xưa Lê Lợi và nghĩa quân Lam Sơn ẩn náu, nuôi quân "hòa nước sông chén rượu ngọt ngào", để phát triển tài nguyên rừng gắn với du lịch, huyện đã tham mưu UBND tỉnh Thanh Hóa phê duyệt Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong rừng phòng hộ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2040 với mục tiêu đến năm 2030 thu hút được ít nhất 100.000 lượt khách du lịch/năm, tổng thu từ hoạt động du lịch hàng năm đạt ít nhất 80 tỷ đồng, tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 2.500 lao động; đến năm 2040, thu hút được ít nhất 150.000 lượt khách du lịch/năm; tổng thu từ hoạt động du lịch hàng năm đạt ít nhất 120 tỷ đồng; tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 4.000 lao động.Triển khai dự án trồng các loại cây: sưa đỏ, giổi ăn hạt, pơ mu, tam thất bắc, sâm Ngọc Linh...trên diện tích rừng tự nhiên, đến nay đang sinh trưởng và phát triển tốt, hứa hẹn là những điểm tham quan, trải nghiệm mới lạ cho du khách trong nước và quốc tế.

Bên cạnh những kết quả bước đầu đã đạt được, việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa góp phần phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện cũng đang còn những hạn chế, khó khăn: công tác tham mưu về quản lý nhà nước, huy động các nguồn lực xây dựng thiết chế văn hóa từ cấp huyện đến cấp thôn, bản còn chậm; công tác quy hoạch, quản lý, bảo tồn, khai thác các di tích văn hóa lịch sử, danh lam, thắng cảnh còn bất cập, chưa kịp thời; việc khôi phục, gìn giữ các lễ hội, trò chơi, trò diễn dân gian, ngành nghề truyền thống, nhạc cụ dân tộc... một số thời điểm chưa được chú trọng; kinh phí dành cho việc việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tiêu biểu của các dân tộc và tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao ở cơ sở còn hạn hẹp nên chất lượng chưa cao...

Từ những kết quả đạt được trong những năm qua và tình hình thực tiễn địa phương hiện nay, Ban Thường vụ Huyện ủy Lang Chánhtiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện hiệu quả một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới:

Một là, Tuyên truyền, triển khai thực hiên nghiêm túc các chủ trương, nghị quyết, chỉ thị của Trung ương, của tỉnh về văn hóa, nhất là phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc, trong đó quán triệt, thực hiện nghiêm túc quan điểm “Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội”; coi trọng việc bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa gắn với phát triển kinh tế - xã hội bền vững, nhất là phát triển du lịch, để văn hóa vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trong tình hình mới.

 Hai là,chú trọng khai thác, khôi phục một số lễ hội truyền thống, sưu tầm các bài dân ca, các điệu dân vũ, trò chơi dân gian, bài thuốc, món ăn đặc sắc, khôi phục các làng nghề truyền thống của đồng bào các dân tộc; nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục, giao lưu, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống trong các nhà trường.

Ba là, tăng cường liên kết với các địa phương trong vùng để nâng cao hiệu quả trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa; làm tốt công tác chuẩn bị tổ chức Hội thảo“Lang Chánh với cuộc khởi nghĩa Lam Sơn” cấp quốc gia; tổ chức tốt các lễ hội Chùa Mèo, lễ hội Chá Mùn, ruộng bậc thang, chợ phiên Yên Thắng...nhằm thu hút khách du lịch, quảng bá truyền thống văn hóa các dân tộc.

Bốn là, khuyến khích, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân tham gia bảo vệ di tích, truyền bá nét đẹp văn hóa dân tộc; tích cực huy động nguồn lực xã hội để đầu tư, xây dựng, nâng cao chất lượng các thiết chế văn hóa từ huyện đến cơ sở;  đẩy nhanh tiến độ xây dựng hạ tầng giao thông, hạ tầng du lịch... tăng cường kết nối, giao lưu, hợp tác, phát triển văn hóa nói chung, bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa nói riêng.

Huyện ủy Lang Chánh